ابعاد پله برقی؛ جدول استاندارد + دانلود نقشه اتوکد 📐

مقدمه

ابعاد پله برقی به طور استاندارد در سه عرض استپ ۶۰۰، ۸۰۰ و ۱۰۰۰ میلی‌متر طراحی می‌شود که عرض نهایی (Overall Width) دستگاه به ترتیب حدود 126، 146 و 166 سانتی‌متر خواهد بود. طول افقی پله برقی (Run) تابعی از ارتفاع طبقه است؛ در زاویه ۳۵ درجه (تجاری) ارتفاع در عدد ۱.۴۲۸ و در زاویه ۳۰ درجه (لوکس) در عدد ۱.۷۳۲ ضرب می‌شود. رعایت فضای پاگرد ۲.۵ متری و ارتفاع بالاسری (Headroom) حداقل ۲.۳۰ متری مطابق استاندارد EN-115 الزامی است.

در فرآیند طراحی و معماری ساختمان‌های تجاری، یکی از پرهزینه‌ترین اشتباهات، عدم محاسبه دقیق ابعاد پله برقی در فاز سفت‌کاری است. اگر فضای وید (Void) یا تیرهای نشیمن تنها چند سانتی‌متر خطا داشته باشند، تخریب سازه یا تغییر سفارش دستگاه اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

تیم فنی الماس ویستا جاوید این راهنما را تدوین کرده است تا معماران و مدیران پروژه بتوانند پیش از خرید، جانمایی دقیقی در نقشه‌های اتوکد (AutoCAD) داشته باشند.

⚠️ نکته مهم: این مقاله صرفاً یک راهنمای فنی برای محاسبات ابعاد و طراحی است. اگر قصد استعلام قیمت روز یا سفارش دستگاه را دارید، لطفاً به صفحه [خرید پله برقی] مراجعه کنید.

انواع عرض پله برقی و ظرفیت ترافیکی

مقایسه ابعاد پله برقی در عرض‌های ۶۰۰، ۸۰۰ و ۱۰۰۰ میلی‌متر و ظرفیت مسافر.

اولین گام در جانمایی، انتخاب عرض مناسب است. در صنعت پله برقی، ما با دو مفهوم “عرض استپ” (Step Width) و “عرض کل دستگاه” (Overall Width) سر و کار داریم. معماران برای طراحی وید، باید عرض کل دستگاه را مد نظر قرار دهند.

به طور کلی طبق استانداردهای بین‌المللی (از جمله EN-115)، پله برقی‌ها در سه عرض اصلی تولید می‌شوند:

۱. عرض ۶۰۰ میلی‌متر (کم‌تردد)

این باریک‌ترین سایز استاندارد است. عرض مفید پله‌ها ۶۰۰ میلی‌متر است که تنها برای ایستادن یک نفر مناسب می‌باشد.

  • عرض کل دستگاه (تقریبی): 126 سانتی‌متر
  • ظرفیت ترافیکی: حدود ۳۶۰۰ نفر در ساعت (نظری)
  • کاربرد: دفاتر اداری کم‌رفت‌وآمد یا فضاهایی که محدودیت شدید جا دارند. معمولاً در مراکز تجاری مدرن توصیه نمی‌شود.

۲. عرض ۸۰۰ میلی‌متر (استاندارد تجاری)

رایج‌ترین ابعاد پله برقی در ایران برای پاساژها و هتل‌هاست. در این عرض، یک نفر به راحتی می‌ایستد و نفر دوم (اگر عجله داشته باشد) می‌تواند به سختی عبور کند.

  • عرض کل دستگاه (تقریبی): 1460 سانتی‌متر
  • ظرفیت ترافیکی: حدود ۴۸۰۰ نفر در ساعت
  • کاربرد: اکثر مراکز خرید متوسط و فروشگاه‌های طبقاتی.

۳. عرض ۱۰۰۰ میلی‌متر (ترافیک سنگین/مترو)

استاندارد طلایی برای فضاهای شلوغ. در این عرض، دو نفر بزرگسال به راحتی کنار هم می‌ایستند.

  • عرض کل دستگاه (تقریبی): 1660 سانتی‌متر
  • ظرفیت ترافیکی: ۶۰۰۰ نفر در ساعت (و بالاتر)
  • کاربرد: فرودگاه‌ها، ایستگاه‌های مترو، هایپرمارکت‌ها و مراکز خرید لوکس (Luxury Malls).
💡 نکته فنی از مهندسان الماس ویستا: توجه داشته باشید که “عرض کل دستگاه” بسته به نوع نورپردازی هندریل و ضخامت کاور استیل می‌تواند ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر متغیر باشد. همیشه در نقشه‌های فاز دو، برای جلوگیری از گیر کردن دستگاه هنگام نصب، از هر طرف حدود ۳ تا ۵ سانتی‌متر بادخور (Gap) نسبت به دیواره‌های وید در نظر بگیرید.
به طور خلاصه پله برقی‌ها در سه عرض مفید ۶۰۰، ۸۰۰ و ۱۰۰۰ میلی‌متر تولید می‌شوند. برای طراحی وید ساختمان، باید عرض نهایی دستگاه (حدود ۲۰ تا ۳۰ سانت بیشتر از عرض استپ) به اضافه ۵ سانت بادخور نصب لحاظ گردد.

فرمول محاسبه طول پله برقی (زاویه ۳۰ یا ۳۵ درجه؟)

پس از تعیین عرض، دومین و مهم‌ترین چالش در طراحی وید (Void)، محاسبه طول افقی (Run) پله برقی است. این طول مستقیماً به «ارتفاع کف تا کف» (Floor to Floor Height) و «زاویه شیب» دستگاه بستگی دارد.

در استاندارد بین‌المللی EN-115، دو زاویه اصلی تعریف شده است که هر کدام فرمول محاسباتی خاص خود را دارند:

۱. زاویه ۳۵ درجه (اقتصادی و تجاری)

این زاویه محبوب‌ترین گزینه برای مراکز خرید و پاساژهاست، زیرا فضای افقی کمتری اشغال می‌کند و به مالک اجازه می‌دهد از فضای تجاری بیشتری بهره‌برداری کند.

محدودیت قانونی: طبق استاندارد، استفاده از زاویه ۳۵ درجه تنها برای ارتفاع‌های کمتر از ۶ متر مجاز است.
L = H × 1.428
(در این فرمول H ارتفاع کف تا کف طبقه به متر است)

۲. زاویه ۳۰ درجه (لوکس و ایمن)

این زاویه شیب ملایم‌تری دارد و حس امنیت و راحتی بیشتری به مسافر می‌دهد. برای فرودگاه‌ها، متروها و هتل‌های لوکس الزامی است.

الزام قانونی: برای ارتفاع‌های بالای ۶ متر، استفاده از زاویه ۳۰ درجه اجباری است.
L = H × 1.732
(شیب ملایم‌تر = طول بیشتر)

جدول مقایسه فضای مورد نیاز (مثال: ارتفاع ۴ متر)

برای درک بهتر تفاوت فضای اشغالی بین این دو زاویه، به مثال زیر توجه کنید:

مشخصات زاویه ۳۵ درجه (تجاری) زاویه ۳۰ درجه (لوکس) تفاوت / نکته مهم
ضریب محاسبه طول ۱.۴۲۸ ۱.۷۳۲ ۳۰ درجه حدود ۱۷٪ طویل‌تر است
طول افقی (مثال ارتفاع ۴ متر) ۵.۷۱ متر ۶.۹۲ متر ۱.۲۱ متر فضای بیشتر اشغال می‌کند
کاربری پیشنهادی پاساژ، فروشگاه کوچک مترو، هتل، بیمارستان -
💡 نکته فنی بسیار حیاتی (خطر اشتباه محاسباتی): مهندسین گرامی دقت کنید! فرمول‌های بالا (ضربدر ۱.۴۲۸ یا ۱.۷۳۲) تنها طول بخش شیب‌دار را به شما می‌دهند. برای محاسبه «طول کل دستگاه» (Pit to Pit)، باید فضای موتورخانه بالا و پایین و تعداد پله‌های افقی (Flat Steps) را نیز اضافه کنید. به طور سرانگشتی، باید حدود ۴.۵ تا ۵ متر به عدد به دست آمده از فرمول بالا اضافه کنید تا طول نهایی و واقعی دستگاه در نقشه اتوکد به دست آید.

به طور خلاصه برای محاسبه طول افقی پله برقی، ارتفاع طبقه را برای زاویه ۳۵ درجه در عدد ۱.۴۲۸ و برای زاویه ۳۰ درجه در عدد ۱.۷۳۲ ضرب کنید. توجه کنید که طول نهایی دستگاه شامل حدود ۵ متر فضای اضافه برای موتورخانه و پله‌های تخت است.

ابعاد چاله (Pit) و ارتفاع بالاسری (Headroom)

پس از محاسبه طول و عرض، معمار باید دو بُعد حیاتی دیگر را در برش عرضی (Section) ساختمان لحاظ کند. پله برقی برخلاف تصور، روی کف تمام‌شده قرار نمی‌گیرد، بلکه تجهیزات محرک آن (موتور و گیربکس) در داخل ضخامت سقف دفن می‌شوند.

۱. ابعاد چاله موتور (Pit Dimensions)

در دو سر ابتدایی و انتهایی پله برقی، نیاز به فضایی خالی در داخل سقف (یا فونداسیون) داریم.

  • عمق استاندارد: معمولاً بین 1.15 تا 1.40 متر (بسته به برند و ارتفاع بالابری).
  • طول نشیمن: حدود ۴.۵ تا ۵ متر فضای افقی در طبقه بالا و پایین باید برای جایگذاری خرپا و موتورخانه خالی بماند.

۲. ارتفاع بالاسری ایمن (Headroom)

طبق استاندارد EN-115، فاصله عمودی از “لبه هر استپ” تا “زیر سقف یا تیر طبقه بالا” در تمام طول مسیر حرکت، باید حداقل ۲.۳۰ متر باشد.

  • خطر رایج: در تقاطع‌های ضربدری (قیچی) پله برقی‌ها، اگر ارتفاع طبقات کم باشد، احتمال برخورد سر مسافر با زیر پله‌برقی بالایی وجود دارد. در این شرایط باید فاصله افقی پله‌ها را بیشتر کرد.

⚠️ هشدار اجرایی مهندسان ویستا: یکی از بزرگترین مشکلات در پروژه‌های تجاری، نفوذ آب به چاله پله برقی است (مخصوصاً در طبقات همکف یا منفی). حتماً در نقشه‌های معماری، عایق‌کاری رطوبتی (ایزوگام/قیرگونی) برای چاله‌های پله برقی در نظر بگیرید. زنگ‌زدگی تجهیزات داخل چاله شامل گارانتی نمی‌شود و هزینه تعمیرات سنگینی دارد.

فضای پاگرد ایمن (Landing Area)

پله برقی ماشینی است که مدام مسافر را “تخلیه” می‌کند. اگر فضای کافی جلوی آن نباشد، در روزهای شلوغ باعث فاجعه انسانی (لگدمال شدن افراد) می‌شود.

  • قانون ۲.۵ متر: طبق استاندارد، در جلوی صفحه شانه‌ای (Comb Plate) ورودی و خروجی، باید حداقل فضایی به عمق ۲.۵ متر کاملاً خالی و مسطح باشد.
  • عرض پاگرد: عرض این فضا باید حداقل برابر با عرض فاصله بین دو دستگیره (هندریل) باشد.
  • ممنوعیت: قرار دادن دیوار، ویترین مغازه، کیوسک یا ستون در این فاصله ۲.۵ متری اکیداً ممنوع است.

به طور خلاصه برای نصب پله برقی، تعبیه چاله‌ای به عمق 1.15 متر در سازه الزامی است. همچنین ارتفاع مفید سرگیر (Headroom) باید حداقل ۲.۳۰ متر و فضای پاگرد جلوی دستگاه ۲.۵ متر باشد.

دانلود نقشه اتوکد (DWG) و مشاوره چیدمان

بسیاری از معماران به دنبال فایل‌های آماده اتوکد هستند، اما یک نکته مهندسی وجود دارد: «پله برقی محصولی نیست که یک نقشه ثابت داشته باشد.» طول پله برقی دقیقاً با تغییر ۱ سانتی‌متر در ارتفاع طبقه، تغییر می‌کند. استفاده از بلوک‌های آماده اینترنتی اغلب باعث خطای اجرایی در فاز بتن‌ریزی می‌شود.

واحد طراحی مهندسی الماس ویستا جاوید آمادگی دارد تا بر اساس ارتفاع دقیق پروژه شما (کف تا کف)، نقشه شاپ (Shop Drawing) اختصاصی و دقیق را با فرمت DWG ظرف ۲۴ ساعت برایتان ارسال کند. 

نیاز به نقشه دقیق اتوکد دارید؟

برای دریافت فایل DWG جانمایی متناسب با ارتفاع پروژه خود، با واحد فنی ما تماس بگیرید.

📞 تماس با واحد طراحی مهندسی

جمع‌بندی نهایی

طراحی وید و جانمایی پله برقی، ترکیبی از هنر معماری و دقت ریاضی است. انتخاب عرض مناسب (۶۰۰، ۸۰۰ یا ۱۰۰۰) بر اساس ترافیک، و انتخاب زاویه (۳۰ یا ۳۵) بر اساس ارتفاع، اولین گام‌های یک طراحی اصولی هستند. فراموش نکنید که فرمول‌های محاسبه طول تنها برای بخش شیب‌دار هستند و باید فضای موتورخانه و پاگرد ۲.۵ متری را نیز به آن اضافه کنید.

شرکت الماس ویستا جاوید، نماینده رسمی LionLift آلمان و مجری تخصصی نصب، اورهال و نگهداری پله برقی و آسانسور در سراسر کشور، آماده است تا از مرحله نقشه‌کشی تا نصب نهایی، مشاور امین پروژه شما باشد.

سوالات متداول درباره ابعاد پله برقی (FAQ)

برای ارتفاع ۳.۵ متر، چقدر فضای افقی برای پله برقی لازم است؟

+
برای پله برقی تجاری (۳۵ درجه)، طول افقی کل دستگاه (Pit to Pit) حدود ۱۰ متر (۵ متر شیب + ۵ متر موتورخانه) خواهد بود. برای پله ۳۰ درجه (لوکس)، این مقدار حدود ۱۱.۵ متر است.

حداقل عرض وید (Opening) برای پله برقی چقدر باید باشد؟

+
برای پله عرض ۸۰۰ (استاندارد)، عرض کل دستگاه حدود ۱ متر است. با احتساب ۵ سانتی‌متر بادخور فنی از هر طرف برای نصب آسان، عرض وید باید حداقل ۱.۱۰ متر در نظر گرفته شود.

آیا می‌توان پله برقی را روی کف تمام شده نصب کرد (بدون چاله)؟

+
خیر. پله برقی حتماً نیاز به چاله (Pit) به عمق حداقل ۱.۱۰ متر در دو سر دستگاه دارد تا موتور و قطعات بازگشت زنجیر در آن قرار گیرند. در پروژه‌های بازسازی گاهی نیاز به تخریب سقف یا ایجاد رمپ است.

تفاوت ابعاد پله برقی ۳۰ درجه و ۳۵ درجه چقدر است؟

+
پله برقی ۳۰ درجه به ازای هر متر ارتفاع، حدود ۳۰ سانتی‌متر طول افقی بیشتری نسبت به مدل ۳۵ درجه اشغال می‌کند (ضریب ۱.۷۳۲ در برابر ۱.۴۲۸). توجه کنید که استفاده از زاویه ۳۵ درجه طبق استاندارد فقط برای ارتفاع‌های کمتر از ۶ متر مجاز است.

آیا این نوشته برایتان مفید بود؟

Discussion · 1 comment

  • دیدگاهتان را بنویسید